تجدید قوای مغز: چرا مرحلهی خواب دیدن مهم است؟
دانشمندان از گذشته به این فکر کرده¬اند که چرا با وجود آن که ناهوشیار بودن برای بقا خطرناک است، اما تقریبا همهي جانوران می-خوابند. اکنون، محققان به سرپرستی تیمی از دانشگاه تسوکوبا شواهد جدیدی از تجدید قوای مغز در حین مرحلهی خاصی از خواب را پیدا کرده¬اند: خواب با حرکت سریع چشم (REM)، یعنی همان زمانی که خواب می¬بینید.
مطالعات قبلی تفاوتهای جریان خون مغز را بین خواب REM، خواب غیر REM، و بیداری با استفاده از روشهای مختلف بیداری بررسی کرده، و به نتایج متناقضی رسیدهاند. تیم تسوکوبا در جدیدترین کار خود از تکنیکی برای تصویرسازی مستقیم حرکت گلبولهای قرمز خون در مویرگهای مغزی موشها در حالتهای خواب و بیداری استفاده کردند.
نویسندهی ارشد این مطالعه، پروفسور یو هایاشی گفت: «ما با کمک میکروسکوپ دو فوتونی از رنگدانه برای مشاهدهی عروق خونی مغز در نور فلوئورسنت استفاده کردیم. با این شیوه، مستقیما گلبولهای قرمز خون را در مویرگهای نئوکورتکس در موشهای بیهوش نشده دیدیم.»
این محققان همچنین فعالیت الکتریکی داخل مغز را برای شناسایی خواب REM، خواب غیر REM و حالت بیداری اندازه گیری کرده، و تفاوتهای جریان خون را بین این فازها مشاهده کردند.
پروفسور هایاشی توضیح میدهد: «ما از نتایج شگفت زده شدیم، یک جریان حجیم از گلبولهای قرمز خون در مویرگهای مغزی در حین خواب REM وجود دارد، اما هیچ تفاوتی بین خواب غیر REM و حالت بیداری مشاهده نمیشود، و این نشان میدهد که خواب REM یک حالت منحصر به فرد است.»
سپس تیم تحقیقاتی در خواب موش اختلال ایجاد کرد، که یک حالت خواب REM با اثر بازگشتی را به وجود آورد – یک شکل قدرتمندتر از خواب REM برای جبران اختلال اولیه. جریان خون در مغز در حین خواب REM با اثر بازگشتی بیشتر بود، که این ارتباط بین جریان خون و قدرت خواب REM را نشان میداد. اما، وقتی محققان همین آزمایشها را در موشها بدون گیرندههای آدنوزین A2a (گیرندههایی که انسداد آنها باعث میشود که پس از نوشیدن قهوه بیدارتر باشید) تکرار کردند، افزایش جریان خون در حین خواب REM کمتر بود، حتی در زمان خواب REM با اثر بازگشتی.
به گفتهي پروفسور هایاشی: «این نتایج نشان میدهند که گیرندههای آدنوزین A2a مسئول اصلی کمترین میزان تغییرات جریان خون مغز در حین خواب REM هستند.»
با توجه به این که کاهش جریان خون در مغز و کاهش خواب REM با بروز بیماری آلزایمر مرتبط هستند، که این روند شامل تجمع محصولات ضایعاتی در مغز است، باید به این موضوع توجه کرد که آیا جریان خون در مویرگهای مغزی در حین خواب REM برای حذف ضایعات از مغز مهم است یا خیر. این مطالعه مبنای اولیه را برای بررسیهای آتی دربارهی نقش گیرندههای آدنوزین A2a در این فرآیند نشان میدهد، که در نهایت منجر به توسعهی درمانهای جدید برای شرایطی مثل بیماری آلزایمر خواهد شد.
منبع: ScienceDaily
نوشته های مرتبط