خدمات آزمایشگاه واقعیت مجازی (VR)
کاربردها واقعیت مجازی و افزوده:
کاربرد اصلی واقعیت مجازی و افزوده در حوزه علوم اعصاب و مهندسی پزشکی به شرح زیر میباشد:
- مطالعه و بررسی فرآیندهای شناختی و رفتار حرکتی در فضای مجازی طراحی شده
- اعمال مداخله جهت درمان ناهنجاری های شناختی و رفتار حرکتی
- ارتقای عملکردهای شناختی و رفتار حرکتی در افراد خاص مانند ورزشکاران حرفهای
سایر کاربردهای واقعیت مجازی و افزوده به شرح زیر میباشد:
- بازیها و سرگرمیها:
- ایجاد تجربههای بازی غوطهور و محیطهای تعاملی.
- آموزش و شبیهسازی:
- آموزش جراحی و مانورهای پزشکی.
- آموزش خلبانی و پرسنل نظامی.
- شبیهسازی شرایط اضطراری (آتشنشانی، بلایای طبیعی).
- سفرهای مجازی به مکانهای تاریخی یا دورافتاده (مانند سفر به داخل بدن انسان یا فضا).
- پزشکی و سلامت:
- توانبخشی فیزیکی و شناختی (مانند توانبخشی سکته مغزی).
- درمان فوبیاها و اختلالات اضطرابی (Exposure Therapy)
- مدیریت درد مزمن و کاهش اضطراب قبل از عمل.
- فناوریهای اجتماعی و ارتباطات:
- ایجاد فضاهای مجازی مشترک برای ملاقاتها و کنفرانسها (متاورس)
برای دستیابی به دادههای دقیق فوق، سیستمهای واقعیت مجازی از ترکیب هوشمندانهای از سختافزار و الگوریتمهای پیشرفته استفاده میکنند.
بخشهای مغزی درگیر:
چندین بخش مغز هنگام تجربه VR و AR فعال میشوند:
- کورتکس بینایی (Visual Cortex – Occipital Lobe)
- پردازش تصاویر سهبعدی و ایجاد حس عمق و حرکت.
- لوب پیشانی (Frontal Lobe)
- تصمیمگیری، پیشبینی حرکتها و تعامل با محیط مجازی.
- مخچه (Cerebellum)
- هماهنگی حرکات و تعادل بدن در واکنش به محیط واقعیت مجازی
- لوب گیجگاهی (Temporal Lobe)
- پردازش صدا و شناسایی موقعیت منابع صوتی.
- سیستم لیمبیک (Limbic System)
- احساسات و هیجانات، مثل ترس، هیجان یا اضطراب هنگام بازیهای واقعیت مجازی
ثبت مولتی مدال واقعیت مجازی و افزوده
یکی از کاربردهای اصلی واقعیت مجازی ترکیب با EEG است. در این ساختار، هدست VR وظیفه ایجاد محرکهای بصری و صوتی غوطهور را بر عهده دارد، در حالی که سنسورهای EEG که معمولاً به صورت کلاه یا هدبندهای سبک روی سر قرار میگیرند فعالیت الکتریکی نورونها را ثبت میکنند. این ترکیب در حوزههایی که سنجش دقیق وضعیت ذهنی و شناختی اهمیت دارد، کاربرد فراوان دارد.
از دیگر کاربردهای ارزشمند واقعیت مجازی، ثبت همزمان با سیستمهای آنالیز حرکت (مانند IMU) جهت رصد رفتار حرکتی در محیط های شبیهسازی شده به منظور توانبخشی و ارتقا عملکرد حرکتی است است.
همچنین، از دیگر ثبت های مولتی مدال رایج می توان به ثبت واقعیت مجازی و ردیاب چشمی اشاره کرد که امکان تحلیل و بررسی رفتار دیداری فرد در یک محیط کنترلشده اما طبیعینما را فراهم میکند. همچنین در این آزمایشگاه، امکان ثبت آزمایشهای fMRI پیش و پس از VR نیز امکان پذیر میباشد.
به طور خلاصه، در در آزمایشگاه واقعیت مجازی آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز، ثبتهای مولتی مدال زیر جهت ارائه خدمت به کلیه پژوهشگران ارائه میگردد:
- EEG-VR
- EMG-VR
- IMU-VR
- Eye Tracking-VR