آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز

سوالات متداول

سوالات عمومی

بخش TDCS

بخش EEG

  • 1
    انجام چه مطالعاتی در این آزمایشگاه امکان پذیر است؟

    در این آزمایشگاه مجموعههای ثبت سیگنال مغزی 32 کاناله، 64 کاناله و 32 کاناله بی‌سیم به همراه سنسورهای جانبی وجود دارند که می‌توانند برای مطالعات مختلف در حوزه‌ی نقشه‌برداری مغز مانند الکتروانسفالوگرافی معمول، الکتروانسفالوگرافی خواب، ثبت پتانسیل‌های برانگیخته و وابسته به رخداد، سیستم‌های واسط مغز-رایانه و نورومارکتینگ و موارد مشابه مورد استفاده قرار گیرند.

  • 2
    این آزمایشگاه جهت انجام مطالعات چه محدودیت هایی برای افراد آزمودنی دارد؟

    افرادی که یکی از شرایط زیر برایشان صدق کند نمی‌توانند به عنوان آزمودنی در آزمون شرکت نمایند:
    - سابقه جراحی سر
    - ابتلا به صرع (جز مواردی که هدف پژوهش، مطالعه بیماری صرع باشد)
    - سن کمتر از 18 سال تمام (در چنین شرایطی فرم رضایت‌نامه می بایست توسط والدین مطالعه و امضا شود)
    - استفاده از ضربان‌ساز قلبی (پیس میکر) یا هرگونه تحریک‌کننده (سیمولاتور) الکتریکی

  • 3
    آیا الکتروانسفالوگرافی برای آزمودنی ایمن است؟

    الکتروانسفالوگرافی سال‌های بسیاری مورد استفاده قرار گرفته و به عنوان یک پروسه ایمن در نظر گرفته می‌شود و مورد تایید FDA و CE است. ثبت الکتروانسفالوگرام جمجمه‌ای شامل هیچ‌گونه‌ فرایند تهاجمی نمی شود. الکترودها تنها فعالیت الکتریکی مغز را ثبت نموده و جریان الکتریکی به بدن اعمال نمی شود؛ از این رو خطر دریافت شوک الکتریکی وجود ندارد.

  • 4
    آیا امکان ثبت سیگنال EEG همزمان با تصویربرداری MRI وجود دارد؟

    بله، در این آزمایشگاه دستگاه ثبت سیگنال مغزی 64 کاناله سازگار با MR وجود دارد که امکان ثبت سیگنال EEG همزمان با MRI را فراهم می آورد.

  • 5
    پس از انجام آزمایش چه اطلاعاتی در اختیار محقق قرار می گیرد؟

    داده‌های ثبت شده توسط تقویت‌کننده بیوسیگنال در فرمت قابل استفاده برای انجام آنالیز و پردازش‌های بعدی در اختیار محقق قرار خواهد گرفت.

بخش TMS

  • 1
    TMS چیست؟

    این اصطلاح مخفف شده عبارت "Transcranial Magnetic Stimulation" به معنای تحریک مغناطیسی فرا جمجمه ای می باشد و به روشی غیر تهاجمی جهت تحریک مغز اطلاق می شود که بر اساس القای الکترومغناطیسی توسط یک سیم پیچ عایق صورت می گیرد. این سیم پیج (Coil) روی اسکالپ (پوست سر) و در نقطه ای منطبق برناحیه ای از مغز که در ایجاد علایم روان پزشکی یا عصبی دخیل هستند قرار می گیرد. کویل، پالس های مغناطیسی کوتاه مدتی ایجاد می کند که از لحاظ نوع و قدرت مشابه دستگاه تصویربرداری MRI است. هر پالس مغناطیسی به سهولت و بدون درد، از پوست سر و استخوان و پرده های مغز گذشته و به نورون های عصبی می رسد و باعث فعالیت کوتاه مدت نورون های عصبی مربوطه می گردد. چنانچه پالس ها بصورت متوالی و به سرعت تجویز شدند تحت عنوان repetitive TMS یا rTMS نامیده شده که قادر به ایجاد تغییرات پایدارتری در فعالیت مغزی می باشد.

  • 2
    عوارض جانبی TMS چیست؟

    TMS یک روش غیرتهاجمی است و اگر تحت رهنمودهای مناسب استفاده شود، اثرات جانبی به همراه ندارد. ریسکها عبارتند از:
    * میدان الکترومغناطیسی تولیدشده توسط کویل: میدان مغناطیسی تولیدشده توسط کویل می تواند روی اشیای مغناطیسی یا هادی الکتریکی تاثیر بگذارد.
    تحریک الکترومغناطیسی روی سر روی عضلات سر، اعصاب صورت و سر نزدیک به کویل و مغز تاثیر می گذارد و می تواند انقباضاتی در عضلات صورت یا سر ایجاد کند، منجر به پلک زدن، سردرد یا تغییر در استانه ی شنیداری افراد شود. دستگاه مورد استفاده در این پژوهش، یک دستگاه درمانی و ایمن است. این تکنیک حدود 30 سال قدمت دارد و برای درمان افسردگی عمده، تائیدیهی سازمان غذا و داروی امریکا (FDA) را دریافت کرده است. رهنمودهائی برای اطمینان از ایمنی سوژه در حین استفاده از این دستگاه وجود دارند که در این مطالعه، بر اساس آنها عمل خواهد شد. rTMS ممکن است تاثیرات جانبی کوتاه مدتی ایجاد کند که معمولاً خفیف هستند. شایع ترین عارضه ی جانبی آن، سردرد خفیف است. حدود یک سوم افراد ممکن است به خاطر پالس های rTMS، حس درد در پوست سر یا گردن یا انقباض در عضلات صورت داشته باشند. در صورت عدم استفاده از محافظ گوش در حین آزمایش، ممکن است ناراحتی از سر و صدا ایجاد شود. لذا در تمام جلسات، از محافظ گوش برای بیمار استفاده خواهد شد. مهم ترین خطر احتمالی ناشی از rTMS، که البته بسیار نادر است، تشنج و سنکوب (بیهوشی) است که با رعایت¬کردن جدیدترین استانداردها و رهنمودها، احتمال آن بسیار کم خواهد بود.

  • 3
    در چه مواردی فرد TMS برای فرد خطرناک است؟

    شرایطی که می توانند یا ممکن است تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار بگیرند:
    * فلز در هر جایی از بدن به جز دهان.
    * هر گونه فلزی نزدیک به کویل
    * پیس میکر
    * پمپهای پزشکی کاشته شده
    * شانتهای Ventriculo-peritoneal
    * الکترودهای داخل قلب (intracardiac lines)
    شرایطی که می توانند یا ممکن است ریسک تشنج را افزایش دهند:
    * سابقه ی تشنج یا سابقه ی سرع در بستگان درجه ی یک
    * داروهایی که آستانه ی تشنج را کاهش می دهند
    * سابقه ی آسیب شدید به سر
    * سابقه ی سوءمصرف مواد
    * سکته یا تومور مغزی

  • 4
    آیا TMS ایجاد ناراحتی می نماید؟

    خیر، در واقع یکی از شایع ترین عوارض TMS احساس ضربه روی جمجمه و پوست سر می باشد. این احساس کمی ناخوشایند است ولی می توان با کمک کارشناس یا پزشک و کاهش شدت میدان مغناطیسی پالس ها آن را کاهش داد.

  • 5
    فرآیند درمان با rTMS چگونه است؟

    این روش درمانی در بیماران سرپایی و بستری قابل اجراست و بصورت جلسات درمانی متعدد تجویز می شود. در هر جلسه درمانی بیمار بر روی صندلی طراحی شده برای این امر (که بی شباهت با یونیت دندانپزشکی نیست) می نشیند. با توجه به ایجاد میدان مغناطیسی از بیمار خواسته می شود. که قبل شروع پروسه درمانی کلیه اشیاء حساس به مغناطیس (مانند کارت اعتباری و جواهرات ناحیه سر و گردن) را از خود دور کند. در صورت امکان به وی محافظ شنوایی (پدهای داخل گوش) داده می شود تا از صدای پالس ایجاد شده یا امواج مغناطیسی دچار آسیب احتمالی نگردد.
    اپراتور سر بیمار را در وضعیت مناسبی قرار می دهد و اقدام به اندازه گیری پارامترهای خاصی بر روی جمجمه بیمار می نماید تا محل دقیق قرار گیری کویل دستگاه بر روی منطقه مورد نظر مغز مشخص شود. سپس شروع به تعیین آستانه حرکتی (Motor Threshold) بیمار نموده که عبارت است از حداقل قدرت مغناطیسی مورد نیاز جهت ایجاد انقباض در دست بیمار که از فردی به فرد دیگر فرق می کند. این عمل با تنظیم دستگاه جهت تولید تک پالس (Single Pulse) صورت می گیرد. تعیین آستانه حرکتیروانپزشک را قادر می سازد تا برنامه درمانی مختص هر فردرا طرح ریزی نماید تا بیمار میزان مناسبی از انرژی مغناطیسی را دریافت کند نه بیشتر از حد نیاز و نه کمتر از ایجاد اثرات درمانی.
    پس از این اقدامات پژوهشگر طبق پروتکل های ایمن مرحله تحریک مغناطیسی را با توجه به آستانه فرد انجام می دهد.

بخش fNIRS

بخش MRI